Stad in een stad

Linked Hybrid in Beijing

[Foto boven: Harry den Hartog]



Vanuit de westerse wereld wordt veel kritiek geuit op China's consumptie van grondstoffen. Minder aandacht is er voor het feit dat in China veel innovaties plaatsvinden die een nieuwe manier van bouwen aanmoedigen. Met de Linked Hybrid in Beijing toont Steven Holl Architects aan dat klimatologische, economische en sociale duurzaamheid te verenigen zijn binnen een totaalconcept.

Afgelopen jaren is Beijing stromachtig gegroeid. In dit proces ontstaan steeds meer ommuurde enclaves voor de bezittende klasse. Met dit eenentwintigste eeuwse, poreuze stadsblok geeft Holl kritisch commentaar op deze zorgwekkende stedelijke ontwikkeling in de Chinese hoofdstad. Door een stevig commercieel programma, waaronder een filmtheater en horeca, is een levendigheid ontstaan die iedere ommuring overbodig maakt. De Linked Hybrid functioneert als een open 'stad in de stad' die sociaal en fysiek met haar omgeving is verbonden. De veelheid aan woningtypes draagt bij aan de sociale duurzaamheid van het complex. De negen torens herbergen 200 verschillende types, variërend van 65 tot 450 vierkante meter.

Holl onderscheidt drie publieke lagen in het complex. De onderste laag wordt gevormd door een pleinachtige ruimte met vijver, omgeven door voorzieningen en commerciële ruimten, en vijf naast het complex opgeworpen uitgeholde heuvels met daarin een programma dat varieert van kinderopvang tot meditatieruimte. De tweede laag bestaat uit een serie semi-publieke daktuinen die deels met elkaar zijn verbonden. De derde en bovenste laag is een systeem van publiek toegankelijke luchtbruggen tussen de negen torens. Los van de entrees naar de appartementen zijn er drie publieke stijgpunten. De bruggen rusten ieder op vier beweegbare oplegpunten die in geval van een aardbeving mee kunnen bewegen. In de brugdelen is ruimte voor recreatieve functies zoals een bar en zelfs een zwembad. Deze veelheid aan functies en de onderlinge verbindingen maken de Linked Hybrid tot een driedimensionale stad, tot een sociale condensator.

De Linked Hybrid maakt zoveel mogelijk gebruik van passieve energie. Met 660 PVC buizen is het op een parkeerkelder gefundeerde complex verbonden met onderaardse bronnen op 100 meter diepte. Dit geothermische systeem levert in de zomer warmte en in de winter koeling op, dankzij de circulatie van het grondwater. Met behulp van een pomp wordt het water tot 60 meter boven het maaiveld gebracht waar het opnieuw wordt verwarmd of afgekoeld om vervolgens weer omlaag te stromen. Via in het beton van vloeren en plafonds verwerkte buizen krijgen alle ruimten een temperatuur tussen de 20 en 26 graden Celsius. De ramen hebben een dubbele beglazing die is gevuld met argon gas. Op deze wijze wordt de ultraviolette straling tegengehouden en de warmte vastgehouden. 's Zomers wordt de zonnewarmte geweerd door transparante aluminium zonweringen.
In het droge Beijing is het gebruikelijk om het grijswatersysteem los te koppelen. Grijswater wordt behandeld in een bioreactor met een membraan technologie, waarna het bruikbaar is als schoonmaakwater en voor bewatering van het parklandschap en daktuinen. Dit levert 40% waterbesparing op.
Luchtkwaliteit is een groot probleem in Beijing. Een centraal luchtverversingsysteem steriliseert de vervuilde stadslucht en blaast het met een juiste luchtvochtigheid via een geavanceerd buizensysteem naar elke afzonderlijke ruimte. Ook hiermee wordt de energieconsumptie verlaagd. Het oorspronkelijke plan om 100% energie te besparen is echter verlaten omdat dit minder efficiënt bleek. Er blijft in het complex ongeveer 30% additionele energie nodig, desalniettemin een bijzonder hoge prestatie.

De Linked Hybrid wordt in fasen opgeleverd. Het idee is dat net als in een 'echte' stad de gebruikers het complex geleidelijk in bezit nemen. De analogie met de stad is ook zichtbaar in de flexibiliteit van het gebruik. Enkele ruimten zijn inmiddels van functie veranderd. Zo is een van de brugdelen ingericht als verkoopkantoor, zonder de doorgaande route te blokkeren. Enkele appartementen zijn volgens het SOHO concept (Small Office, Home Office) veranderd. Het geplande hotel is omgevormd tot service appartementen, omdat Beijing in haar postolympische fase met een groot overschot aan hotelkamers kampt.

Pijnlijk is dat de ontwikkelaar van plan is alsnog een muur rond het terrein te plaatsen, hiermee het nastrevenswaardige concept van Holl om zeep helpend. De verwachting is dat de energiebesparende maatregelen zichzelf in 15 jaar zullen terugverdienen. In tegenstelling tot de standaard Chinese woningbouw is de Linked hybrid uitgevoerd om minstens 50 tot 80 jaar mee te kunnen gaan. Ondertussen biedt deze stad in de stad een bijzonder aangename en gezonde leefomgeving aan haar gebruikers en vormt ze een oogstrelend landmark langs de ontsluitingsweg die de stad Beijing met haar luchthaven verbindt.

HdH

www.dearchitect.nl

sluit

de Architect

Beijing, mei 2009