Wonen op een collectief erf
;l)
Verandawoningen door Onix
Foto boven: Harry den Hartog
Aan de rand van de uitbreidingswijk Stripheldenbuurt in Almere zijn binnen een buurtenscheidende groengordel 36 verandawoningen gerealiseerd. Het project weet zich te onderscheiden van omringende wijken door een robuuste vormentaal en de vervanging van eigen tuinen door een collectief erf.
De opdrachtgever vroeg het Groningse bureau Onix woningen te ontwerpen die refereren aan Amerikaanse barns en cottages zoals die in de Mississippi-delta te vinden zijn. Onix’ liefde voor de schurenwereld is in dit project goed zichtbaar. Het bureau definieert de schuur als 'een functionele ruimte met karakter die uitdaagt tot een ander gebruik'. Deze schurenthematiek is hier vertaald in grote stoere dakvlakken, veranda's en gebinten die ook binnen de woning zijn te ervaren. Het ensemble bestaat uit drie vijf-onder-één-kappers en zeven drie-onder-één-kappers die vrij op een collectief erf staan. Binnen de stedebouwkundige opzet van een erf met opstallen, zijn de woonvolumes zo gepositioneerd dat de ontsluiting, de privacy en de bezonning optimaal zijn geregeld. Het erf is omsloten door een jong populierenbos waarmee het ensemble zich losmaakt van de omringende nieuwbouwwijk.
De woningen zelf staan op twee meter hoge terpen. Elk woonvolume heeft een kraag gekregen, die aan de kopse kant in één vloeiende beweging onder de veranda vandaan via de voorgevel doorloopt tot in het dakvlak om zo het woonvolume te omkaderen. Hierdoor komen de volumes enigszins los van de aarde. De doorlopende band van de kraag is samengesteld uit onbehandeld bilinga hout. De kraagwerking is versterkt door het dakvlak plaatselijk af te werken met Kalzip aluminium felsbanen. Onzichtbaar achter deze kraag zijn de woningen op betonnen kolommen gefundeerd. Tussen de kolommen en achter het talud bevinden zich de drive-in en de hobbyruimte. Auto's zijn opgevat als een positief element en hebben een vanzelfsprekende plek binnen het plan gekregen. Hierboven bevindt zich de woonkamer, twee meter boven het maaiveld, waardoor hinderlijke inkijk is voorkomen en tegelijk maximaal genoten kan worden van het uitzicht. De aan de zuidoostzijde gelegen larikshouten veranda's liggen net iets lager, zodat vanuit de woning over de tuinmeubels heen naar buiten gekeken kan worden.
Het enigszins besloten erf is een privaat beheerde collectieve ruimte die vrij is gehouden van erfafscheidingen. In het plan is hoog ingezet op de kwaliteit van deze gemeenschappelijke ruimte. Via contractuele afspraken is voorlopig voorkomen dat de bewoners het erf opdelen. De ontwikkelaar staat de eerste twee jaar garant voor het beheer van de groene ruimte. Hij heeft hiertoe onder andere een hovenier aangesteld. In het beginstadium is het groen nog niet volgroeid en is het erf kwetsbaar.
Het erf is bedoeld als een semi-openbaar terrein en is gastvrij ingericht met enkele informele wandelpaden. Die gastvrijheid verhoudt zich op een aangename manier tot de buitenruimte van de woningen, door de verhoogde ligging van de veranda's. Buurtbewoners zijn te gast en zullen niet snel het gevoel krijgen over het terrein van een ander te lopen. Naast ruimte voor de collectiviteit biedt het complex ook ruimte voor de nodige privacy op de inpandige dakterrassen en op de veranda's. Met een tweedeling in een formele voorzijde en een informele achterzijde verwijst Onix naar de opdeling van het boerenerf in een mannelijke en vrouwelijke kant. De voorzijde is om deze reden ruwer afgewerkt dan de meer romantische verandazijde. De gevels zijn afgewerkt met verticaal toegepaste Eternit Sidings, in combinatie met fijn bezaagde western red cedar regels.
De manier waarop binnen dit project met de verschillende soorten buitenruimten is omgegaan geeft veel vrijheid voor een eigen invulling. Een deel van de parkeerplekken is inmiddels als verlengstuk van de hobbyruimte in gebruik genomen en fungeert als persoonlijke etalage, variërend van het houden van konijnen tot het sleutelen aan een oldtimer. Het private en het collectieve deel lopen bijna ongemerkt in elkaar over, waardoor een prettig en ongedwongen contact tussen de buurtbewoners mogelijk is.
HdH
Opdrachtgever: NCB Projectrealisatie BV, Harderwijk
Ontwerp: Onix, Groningen
Ontwerpteam: Haiko Meijer, Siert Willem Helder, Alex van de Beld
Projectteam: Siert Willem Helder, René Harmanni, Klaas Pieter Lindeman, Fadi Alnajar.
Aannemer: Bouwbedrijf Joustra b.v., Lelystad
Constructeur: Goudstikker - de Vries Almere b.v.
Stedebouw: Bentvelsen Fleer architectuur en stedebouw
Landschapspark: 1:1 stadslandschappen, Amsterdam
Programma: 36 verandawoningen (3 vijf-onder-één-kappers en 7 drie-onder-één-kappers)
Netto plangebied: 16.048m2
Oplevering: april - juni 2006
Bruto vloeroppervlak 36 verandawoningen: 5200m²
Bruto inhoud 36 verandawoningen: 17600m³ ( per woning 450-580 m³)
dearchitect.sdu.nl (publicatie / publication)
)
)
)
)
)
)
)
)
Copyright: Urban Language